Wright Kardeşler, ilk motorlu uçağı yapan ünlü
kardeşlerdir. Wilbur Wright 1867 yılında doğmuş, 1912 yılında ölmüştür. Kardeşi
Orville Wright ise 1871 yılında doğmuş, 1948 yılında ölmüştür.
Ohio, Daytonlu iki bisiklet ustası olan Wilbur ve Orville
Wright, 1899'da kuşların nasıl uçtukları
hakkında kendilerine ipucu verebilecek her şeyi sistemli bir şekilde incelemeye
başladılar. Bilimsel eserlerde ve eski insanların deneyimleri arasında kendi
işlerine yarayacak hiçbir şey olmadığını kısa sürede anlayan Wright kardeşler
sadece Berlin yakınlarındaki bir tepe üstünden planörle uçuş denemeleri yapan ve
bu konuda çok dikkatli notlar tutan Alman mühendisi Otto Lilienthal'in
çalışmaları vardı.
Orville Wright
Wilbur WrightLilienthal kuşların uçmalarını çok yakından incelediği için
planörünün bir kuşu andırmasına fazla şaşmamak gerekir. Fakat o içlerinde ünlü
ressam Leonardo Da Vinci'nin de olduğu birçoklarını cezbeden tuzağa, yani kuş
uçuşunu temsil eden kanat çırpma olayının cazibesine kapılmadı. Lilienthal
uçabilecek bir uçağın havayla temas halinde olan sabit bir kanadı olması
gerektiğini gösterdi. Kararlı bir uçuşu gerçekleştirebilmek için gerekli kontrol
sadece onun söylediği böyle bir kanat tarafından sağlanabilirdi ve bu konuda
Wright kardeşler de onunla uyuşuyordu.
Wilbur ve Orville Wright bilimsel öğrenim görmemişler, liseden sonra yüksek bir
okulda gitmemişlerdi. Fakat uçma alanındaki çalışmalarını ilerlettirken kendi
bilimsel yönlerini de model uçaklar, uçurtmalar, insan taşıyan planörler ile
yaptıkları yüzlerce deney sayesinde bu konuda bilimsel bir eser hazırlayacak
kadar ilerlettiler. Hatta hazırladıkları 200'den çok farklı tipteki kanatları
denemek için bir rüzgar tüneli dahi yaptılar. Wright kardeşlerin 17 Aralık
1903'te North Carolina'da Orville'in kontrolünde havalanan ilk uçağı aerodinamik
ses teorisine bağlı kalınarak yapılmıştı.
Bu uçak iki pervaneliydi. Pilotla birlikte ağırlığı 335 kg.dı. Bu uçuşun beş
tane görgü şahidi vardır. Orville birinci denemede 12 saniye uçtu. Ve sadece 37
metre mesafe katetti. O günkü son denemesinde ise, bu süre 59 saniyeye çıkmıştı
ve 280 metrelik bir mesafeye uçmuştu. Daha sonra uçaklarını geliştirdiler ve
1904 yılında uçağa havada dönüşler yaptırarak, geri dönmek suretiyle kalktıkları
noktaya inmeyi başardılar.
Wright kardeşler, iyi bir uçak tasarımında
kanadın ani esen şiddetli rüzgarların zararlı etkisiyle sert havanın aşağı ve
yukarı çekici etkisine karşın pilotun düzeltmesiyle kanadın daha uygun bir
vaziyet almasını sağlayan bir mekanizma bulunması gerektiğini anladılar. Kuşları
gözleyerek sert havalarda uçuş düzeylerini korumak için kanat uçlarını nasıl
büktüklerini not aldılar. Kanat bükmeyi planörlerinin kanatlarının uçaklarını
bir mekanizma yardımıyla eğerek taklit ettiler. Deneylerinden bunun işe
yarayacağını tahmin etmişlerdir. Gerçekten de işe yaramıştır. Kanat eğmenin uçuş
aerodinamiğini nasıl etkilediğini doğru bir şekilde tahmin ettiler ve anladılar.
Wright kardeşler artık uçabilen bir uçak
yaratmışlardı ama onu nasıl uçuracaklarını bilmiyorlardı. Bunu onlara
gösterebilecek ne bir kitap ne de bir öğretmen vardı. Yavaş yavaş ve metotlu bir
şekilde uçakla dönüş yapabileceklerinden çok zaman önce emin olmuşlardı. Daha
ilk denemelerinde uçak tam bir daire dönüşünü kolaylıkla tamamlayarak
havalandıkları noktanın yanına indi. Uçak dizaynı, diğerleri Wright
kardeşlerinin seviyesine gelinceye kadar bir süre olduğu yerde saydı. Pilotun
kanadın üzerine yatık bir şekilde durmaktan kurtarıp oturmasını sağlayacak bir
yer yapılması gibi zorunlu bir takım şeyler gerekiyordu.
Wright
kardeşler pilotun oturabildiği bir uçak dizaynı hazırladılar. Ayrıca
bir de iniş takımı yaparak kendilerini ilk uçuşlarında yanlarında taşıdıkları
tekerlekli kriko ve monoraydan kurtardılar.