İsaac
Newton (4 Ocak 1643-20 Mart 1727)
Sir Isaac
Newton, (4 Ocak 1643 (25 Aralık 1642) – 31 Mart
1727(20 Mart 1727)) İngiliz fizikçi, matematikçi, astronom, mucit, felsefeci ve
simyacıdır. Tarihteki en etkileyici bilim adamı olduğu düşünülür. Bilim devrimi
ve bilimsel metod, onun adıyla anılır.
Bir çiftçi olan babası,
Newton doğmadan üç
ay önce öldü. On iki yaşında Grantham'da King's School'a yazılan Newton, bu
okulu 1661'de bitirdi. Aynı yıl Cambridge Üniversitesi'ndeki Trinity Kolej'e
girdi. Nisan 1665'te bu okuldan lisans derecesini aldı. Lisansüstü çalışmalarına
başlayacağı sırada ortalığı saran veba salgını yüzünden üniversite kapatıldı.
Salgından korunma amacıyla annesinin çiftliğine sığınan
Newton, burada geçirdiği iki yıl boyunca en
önemli buluşlarını gerçekleştirdi. 1667'de Trinity Kollej'e öğretim üyesi olarak
döndüğünde diferansiyel ve integral hesabın temellerini atmış, beyaz ışığın
renkli bileşenlerine ayrıştırılabileceğini saptamış ve cisimlerin birbirlerini,
uzaklıklarının karesi ile ters orantılı olarak çektikleri sonucuna ulaşmıştı.
Çekingenliği yüzünden Newton her biri bilimde devrim yaratacak nitelikteki bu
buluşların çoğunu uzun yıllar sonra (örneğin türev ve integral hesabı 38 yıl
sonra) yayımlamıştır.
Lisansüstü çalışmasını ertesi yıl tamamlayan
Newton 1669'da
henüz 27 yaşındayken Cambridge Üniversitesi'nde matematik profesörlüğüne
getirildi. 1671'de ilk aynalı teleskobu gerçekleştirdi, ve ertesi yıl Royal
Society üyeliğine seçildi. Royal Society'ye sunduğu renk olgusuna ilişkin
bildirisinin eleştirilere hedef olması, özellikle Robert Hooke tarafından
şiddetle eleştirilmesi üzerine Newton tümüyle içine kapanarak, bilim dünyasıyla
ilişkisini kesti.
1675'de optik konusundaki iki bildirisi yeni tartışmalara yol açtı. Hooke
makalelerdeki bazı sonuçların kendi buluşu olduğunu,
Newton'un bunlara sahip çıktığını öne sürdü. Bütün bu tartışma ve
eleştiriler sonucunda 1678'de ruhsal bunalıma giren Newton ancak yakın dostu
ünlü astronom ve matematikçi Edmond Halley'in çabalarıyla altı yıl sonra
bilimsel çalışmalarına geri döndü.
Cambridge Üniversitesi'nde Katolikliği yaygınlaştırma ve egemen kılma çabalarına
karşı başlatılan direniş hareketine öncülük eden Newton, kral düşürüldükten
sonra 1689'da üniversitenin parlamentodaki temsilciliğine seçildi. 1693'de
yeniden bir ruhsal bunalıma girdi ve yakın dostlarıyla, bu arada Samuel Pepys ve
John Locke ile arası bozuldu. İki yıl süren bir dinlenme döneminden sonra
sağlığına yeniden kavuştuysa da bundan sonraki yaşamında bilimsel çalışmaya
eskisi gibi ilgi duymadı. Daha sonra 1699'da Fransız Bilimler Akademisi'nin
yabancı üyeliğine 1703'de Royal Society'nin başkanlığına seçildi.
Gelmiş geçmiş bilim adamlarının en büyüklerinden biri olarak kabul edilen
Newton, matematik ve fizikte çok önemli buluşlar gerçekleştirdi. Matematikte
(a+b)ª ifadesinin üstel seriye açınımını veren genel iki terimli teoremini
buldu. Newton'un bilime en büyük katkısı mekanik alanındadır. Merkezkaç kuvveti
yasası ile Kepler yasalarını birlikte ele alarak kütle çekim yasasını ortaya
koydu.
Newton hareket yasaları olarak bilinen
eylemsizlik ilkesi, kuvvetin kütle ile ivmenin çarpımına eşit olduğunu ifade
eden yasa ve etki ile tepkinin eşitliği fiziğin en önemli yasalarındandır.
Newton yaptığı
çalışmalarda bazı hesaplamaların içinden çıkamayınca kendi bulduğu formüllere
uyması için bazı varsayımlar ortaya atmak zorunda kalmıştır. Kendisi de bu
varsayımların hatalı olduğunu bilmesine rağmen bunları kullanmak zorunda kalmış.
İlerleyen yıllarda yapılan bilimsel araştırmalarla
Newton'un bu hataları tespit edilmiştir. Ama
yine de yaptığı çalışmalara kıyasla bunlar göz ardı edilmiştir...
Başlıca
eserleri:
Method of Fluxions (1671)
De Motu Corporum in Gyrum (1684)
Philosophiae Naturalis Principia Mathematica (1687)
Opticks (1704)
Arithmetica Universalis (1707)
An Historical Account of Two Notable Corruptions of Scripture(1754)