Albert Einstein (14 Mart 1879 - 18 Nisan 1955) , Alman asıllı fizikçi
20. yüzyılın en önemli kuramsal fizikçisi olarak nitelenebilir. Görelilik
kuramını geliştirmiş, kuantum mekaniği, istatistiksel mekanik ve kozmoloji
dallarına önemli katkılar sağlamıştır. Kuramsal fiziğine katkılarından ve
fotoelektrik etki olayına getirdiği açıklamadan dolayı 1921 Nobel Fizik Ödülü'ne
layık görülmüştür. (Nobel Ödülü'nün ve
Nobel Komitesi'nin o zamanki ilkeleri
doğrultusunda, bugün en önemli katkısı olarak nitelendirilen görecelik kuramı
fazla kuramsal bulunmuş ve ödülde açıkça söz konusu edilmemiştir.)
Ulm'da doğdu. Çocukluğunu Münih'de geçirdi ve ilk öğrenimini burada yaptı. Lise
öğrenimini 1894'te İsviçre'de tamamladı ve 1896'da Zürih Politeknik Enstitüsü'ne
(ETH) girdi.
Albert Einstein sonradan İsviçre vatandaşı oldu ve Sırp asıllı bir kız öğrenci ile
evlendi. Sonra Bern'de federal patent dairesinde görev aldı. Bu görevden arta
kalan zamanlarda çağdaş fizikte ortaya atılmaya başlanan problemler üzerinde
düşünmek fırsatını buldu. Önce atomun yapısı ve Max Planck'ın kuvantum teorisi
ile ilgilendi. Brown hareketine ihtimaller hesabını uygulayarak bunun teorisini
kurdu ve Avogadro sayısının değerini hesaplayarak teorisini test etti. Kuvantum
teorisinin önemini ilk anlayan fizikçilerden birisi oldu ve bunu ışıma
enerjisine uyguladı. Bu da onun, ışık tanecikleri veya fotonlar hipotezini
kurmasını sağladı. Bu yoldan fotoelektrik olayını açıklayabildi. Bu
çalışmalarını açıklayan ve 1905 yılında "Annalen der Physik" dergisinde
yayımlanan iki yazısından başka, üçüncü bir yazısı daha çıktı ve bu yazıda
görecelik teorisinin temelini attı. Teorileri sert tartışmalara yol açtı.
1909'da Zürih Üniversitesi'nde öğretim görevlisi oldu. Prag'da bir yıl kaldıktan
sonra, Zürih Politeknik Enstitüsü'nde profesör oldu. 1913'de Berlin Kaiser-Wilhelm
Enstitüsünde ders verdi ve Prusya Bilimler akademisine üye seçildi. İsviçre
vatandaşı olarak 1. Dünya Savaşı'nda tarafsız kaldı.
İkinci defa, bu kez akrabası olan bir kadınla, evlendi; bu yirmi yıl içinde
birçok özlü inceleme yazısı yayımladı ve bunlarda teorilerini geliştirdi.
1921'de Fizik Nobel Ödülü'nü kazandı.
Albert Einstein, yabancı ülkelere bir çok gezi yapmakla birlikte 1933'e kadar Berlin'de yaşadı.
Almanya'da yönetime gelen Nasyonal Sosyalist (Nazi) rejimin ırkçı tutumu
dolayısıyla, pek çok Musevi asıllı bilim adamı gibi o da Almanya'dan ayrıldı.
Paris'te College de France'ta ders verdi; burdan Belçika'ya oradan da
İngiltere'ye geçti. Son olarak Amerika Birleşik Devletleri'ne giderek Princeton
Üniversitesi kampüsünde etkinlik gösteren Institute for Advanced Study'de (İleri
Araştırma Enstitüsü) profesör oldu. 1940 yılında Amerikan yurttaşlığına geçti.
1955'de Princeton'da öldü.
Fizik alanındaki çalışmaları modern bilimi büyük ölçüde etkiledi. Kendisi
özellikle zaman ve uzay için düzenlenmiş bağlılık (izafiyet) teorisiyle tanındı.
Bu teori üç bölüme ayrılır:
Newton mekaniğinin yasalarını değiştiren ve kütle
ile enerjinin eşdeğerli olduğunu öne süren sınırlı bağlılık (1905); eğrisel ve
sonlu olarak düşünülen dört boyutlu bir evrene ait çekim teorisini veren genel
bağlılık (1916); elektro-manyetizma ve yerçekimini aynı alanda birleştiren daha
geniş kapsamlı teori denemeleri.
Albert Einstein, ilk iki teorinin geçerliliği atom fiziği ve
astronomi alanında yapılan deneylerle çok başarılı bir biçimde sınanmıştır;
çağdaş fiziğin temel taşları arasında yer alırlar.Söylediği güzel bir söz vardır
"Ben atomu iyi bir şey için keşfettim,insanlar atomla birbirlerini öldürüyorlar"
